در چند سال اخیر، رمزارزهایی مانند بیتکوین و اتریوم، انقلابی در نظام مالی ایجاد کردهاند. همزمان با رشد بازار ارزهای دیجیتال، دولتها نیز وارد عمل شدهاند و با معرفی ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) به دنبال بازتعریف ساختار پولی هستند.
در این مقاله به بررسی مقایسه CBDC و بیت کوین میپردازیم و با تحلیل تفاوت بین CBDC و رمزارزها، آیندهی احتمالی این دو نوع دارایی دیجیتال را بررسی میکنیم.
CBDC چیست و چرا بهوجود آمده است؟
نوعی ارز دیجیتال است که توسط بانک مرکزی هر کشور صادر میشود و برخلاف رمزارزها، کاملاً متمرکز و تحت کنترل دولت است.
هدف آنها چیست؟ افزایش شفافیت مالی، حذف پول نقد، تسهیل سیاستگذاری اقتصادی و مقابله با پولشویی. دلیل توسعه CBDCها عمدتاً به کاهش نقش پول نقد، رقابت با رمزارزها، و افزایش قدرت نظارت اقتصادی مربوط میشود. چین، اروپا، هند، و آمریکا همگی در مراحل مختلف توسعه CBDC هستند.
تفاوت بین CBDC و رمزارزها چیست؟
واقعی CBDCها، باید به تفاوت آنها با رمزارزهای سنتی بپردازیم:
| ویژگی | رمزارزها | CBDC |
| کنترل | غیرمتمرکز | متمرکز و دولتی |
| ناشناس بودن | تا حدودی ناشناس | کاملاً قابل ردیابی |
| کد منبع | شفاف (اوپن سورس) | بسته و انحصاری |
| فلسفه وجودی | آزادی مالی | مدیریت اقتصادی |
| تراکنشهای فرامرزی | آزادانه | وابسته به مقررات ملی |
این تفاوت بین CBDC و رمزارزها باعث شده طرفداران کریپتو، CBDC را بیشتر تهدیدی برای حریم خصوصی بدانند تا یک نوآوری مثبت !
مقایسه CBDC و بیتکوین از لحاظ کاربرد
بیتکوین بهعنوان “طلای دیجیتال” شناخته میشود و اغلب برای ذخیره ارزش یا مقابله با تورم استفاده میشود.در مقابل، CBDC بهعنوان ابزاری برای پرداخت سریع، قانونی و درونمرزی در نظر گرفته میشود.
در واقع اگرچه هر دو دیجیتال هستند، اما عملکردشان تفاوت دارد. CBDC قصد جایگزینی بیتکوین را ندارد، بلکه رقیب آن در اعتمادسازی عمومی است.
آیا مردم به CBDC اعتماد میکنند؟
یکی از چالشهای بزرگ CBDC، مسئله اعتماد عمومی است. کاربران ارزهای دیجیتال به این دلیل جذب رمزارزها شدهاند که کنترل کامل دارایی خود را در اختیار دارند و نیازی به اعتماد به دولت یا بانک ندارند.
در مقابل، در مدل CBDC، همه چیز زیر نظر نهادهای دولتی است:
امکان مسدود شدن دارایی
رهگیری کامل تراکنشها
محدودیت در استفاده بر اساس سیاستهای دولت
این موارد نشان میدهد که مقایسه CBDC و بیتکوین فراتر از بحث فناوری است؛ این یک تفاوت فلسفی است.
آیا CBDC جایگزین استیبلکوینها خواهد شد؟
CBDCها ممکن است تهدیدی برای استیبلکوینهایی مثل USDT یا USDC باشند. این ارزها عمدتاً برای پرداختهای سریع و ثابت استفاده میشوند و اگر دولتها بتوانند جایگزینی رسمی، شفاف و کاربردیتر ارائه دهند، استیبلکوینها ممکن است سهم بازار خود را از دست بدهند.
اما بیتکوین هدف متفاوتی دارد: ذخیره ارزش، فرار از تورم و ایجاد استقلال مالی؛ پس جایگاهش با استیبلکوین متفاوت است و کمتر تحت تأثیر قرار میگیرد.
آیا دولتها میخواهند بیتکوین را حذف کنند؟
در بسیاری از کشورها، دولتها نگاه خصمانهای به بیتکوین دارند؛ چراکه کنترل آن در اختیار آنها نیست.
اما از آنجایی که بیتکوین ساختاری غیرمتمرکز دارد و روی هزاران نود اجرا میشود، نمیتوان آن را حذف یا سانسور کرد.حتی اگر استفاده از آن در کشورهایی ممنوع شود، فعالیت جهانی آن همچنان ادامه دارد.
آینده چگونه خواهد بود؟ CBDC و بیتکوین در یک دنیا
یکی از چالشهای بزرگ CBDC، مسئله اعتماد عمومی است. کاربران ارزهای دیجیتال به این دلیل جذب رمزارزها شدهاند که کنترل کامل دارایی خود را در اختیار دارند و نیازی به اعتماد به دولت یا بانک ندارند.
در مقابل، در مدل CBDC، همه چیز زیر نظر نهادهای دولتی است:
امکان مسدود شدن دارایی
رهگیری کامل تراکنشها
محدودیت در استفاده بر اساس سیاستهای دولت
این موارد نشان میدهد که مقایسه CBDC و بیتکوین فراتر از بحث فناوری است؛ این یک تفاوت فلسفی است.
برخی تحلیلگران بر این باورند که CBDC و بیتکوین میتوانند در کنار هم فعالیت کنند، نه اینکه یکی جایگزین دیگری شود.
برای مثال، CBDC در پرداخت مالیات، حقوق و امور رسمی نقش خواهد داشت؛ درحالیکه بیتکوین نقش خود را بهعنوان یک ابزار ذخیره ارزش و مقابله با تورم حفظ خواهد کرد.
جمعبندی: آیا CBDC بیتکوین را نابود خواهد کرد؟
سوالات مرتبط
آیا CBDC میتواند جای بیتکوین را بگیرد؟
🔹 خیر. چون بیتکوین غیرمتمرکز و جهانی است، اما CBDC تحت کنترل دولتها و محدود به مرزهای ملی است.
تفاوت اصلی بین CBDC و رمزارزها چیست؟
🔹 رمزارزها مثل بیتکوین غیرمتمرکز و بدون نیاز به واسطه هستند، در حالی که CBDC کاملاً متمرکز و تحت نظارت بانک مرکزی است.
آیا با عرضه CBDCها ارزش بیتکوین کاهش پیدا میکند؟
🔹 نه لزوماً. بیتکوین بهعنوان ذخیره ارزش و ابزار مقابله با تورم هنوز جایگاه خودش را حفظ خواهد کرد.
با آموزش تخصصی فارکس و ارز دیجیتال، وارد دنیای سود شو!
با شرکت در دورههای آرنا فایننس، آموزش حرفهای فارکس و ارز دیجیتال را زیر نظر معاملهگران واقعی تجربه کن.
